⚠ Çoğu üniversite ve yayınevi yapay zekâ tarafından üretilen içeriği yasaklar ve benzerlik oranlarını izler. Yapay zekâ ile düzeltme bu oranları artırabilir; bu nedenle insan düzeltme hizmetleri en güvenli seçenektir.
Özet
Akademik veya bilimsel bir dergi için makale yazmak, iyi bir araştırmayı raporlamaktan daha fazlasını gerektirir. Başarılı bir makale, birbiriyle kesişen ancak birbirinden farklı üç kitleyi tatmin etmelidir: makalenin değerlendirmeye alınıp alınmayacağına karar veren dergi editörü, bilimsel niteliğini ve yöntemsel sağlamlığını değerlendiren hakemler ve nihayetinde araştırmayı anlaması, araştırmaya güvenmesi ve ondan yararlanması gereken okurlar.
İlk adım, doğru makale türünü ve hedef dergiyi belirlemektir. Özgün araştırma makaleleri, derleme makaleleri, olgu çalışmaları, yöntem makaleleri, araştırma protokolleri, yorum yazıları ve kuramsal makalelerin tümü farklı kurallara uyar. Bu nedenle yazar yönergeleri; uzunluk, yapı, özet, başlıklar, kaynakça, tablolar, şekiller ve raporlama gereklilikleri dâhil olmak üzere, makalenin başından itibaren metne yön vermelidir.
Resmî yönlendirmelerin sınırlı olduğu durumlarda, yakın zamanda yayımlanmış makaleler paha biçilmez örneklerdir. Kendi çalışmanıza benzer makaleler, bir derginin tercih ettiği düzeni, ayrıntı düzeyini, terminolojiyi, yazım tarzını ve kanıtlara yaklaşımını ortaya koyar. Amaç başka bir yazarın yapısını veya dilini kopyalamak değil, o derginin editörlerinin, hakemlerinin ve okurlarının zaten beklediği yazım kurallarını fark etmektir.
Açık ve anlaşılır akademik yazım, yayımlanma başarısının temelidir. Editörlerin makalenin neden kendi dergilerine uygun olduğunu hızla fark etmesi, hakemlerin araştırmayı adil biçimde değerlendirebilmesi için yeterli bilgiye sahip olması ve okurların karmaşık içeriği erişilebilir kılan mantıklı bir anlatı bulması gerekir. Dikkatli gözden geçirme, doğru kaynak gösterimi, tutarlı biçimlendirme ve profesyonel insan düzeltisi, sunumun akademik çalışmanın değerini gölgelemek yerine desteklemesini sağlayabilir.
📖 Tam Metinli Makale (Daraltmak için tıklayın)
Editörler, Hakemler ve Okurlar İçin Makale Nasıl Yazılır?
Giriş
Akademik ve bilimsel dergiler birçok farklı makale türü yayımlar ve her yazı için aynı derecede geçerli olan tek bir formül yoktur. Özgün araştırma makalesi, sistematik derleme, olgu sunumu, araştırma protokolü, görüş yazısı ve kuramsal analiz; amaçları, yapıları ve beklentileri bakımından birbirinden farklıdır. Bu nedenle bir yazarın sorması gereken ilk sorulardan biri yalnızca “Bir makaleyi nasıl yazarım?” değil, daha çok “Ne tür bir makale yazıyorum ve kimin için yazıyorum?” olmalıdır.
Bu ayrım önemlidir; çünkü bir dergi makalesi aynı anda birden fazla kitlenin beklentilerini karşılamalıdır. Editör, makalenin dergiye uygun olduğuna ve hakem değerlendirmesine değer taşıdığına ikna olmalıdır. Hakemler, araştırmayı, akıl yürütmeyi, kanıtları ve sunumu değerlendirebilmelidir. Son olarak, makalenin nihai okurları, bulguları değerlendirebilmek, uygulayabilmek, kaynak gösterebilmek veya bunların üzerine yeni çalışmalar inşa edebilmek için makaleyi yeterince açık bir şekilde anlayabilmelidir.
En güçlü makaleler, her üç kitleyi de dikkate alarak yazılır. Mekanik bir hâle gelmeden dergi gerekliliklerine uyar, uzmanların değerlendirmesi için yeterli teknik ayrıntı sunarken okurları bunaltmaz ve araştırmanın değerini hem akademik açıdan titiz hem de anlaşılır bir biçimde aktarır.
1. Başlamadan Önce Makale Türünü Belirleyin
Bir dergi makalesinin uygun yapısı, büyük ölçüde makalenin ne tür olduğuna bağlıdır. Özgün araştırma makalesi genellikle daha önce yayımlanmamış bulguları bildirir ve bu nedenle yöntemler, sonuçlar ve yorumlamaya ilişkin açık bölümler gerektirir. Derleme makalesi mevcut akademik çalışmaları sentezler ve kaynakların nasıl seçildiğini, değerlendirildiğini ve düzenlendiğini açıklaması gerekebilir. Vaka çalışması belirli bir konuya, olaya, kuruluşa veya olguya odaklanırken, metodolojik makale yeni bir prosedürün geliştirilmesine ya da doğrulanmasına odaklanabilir.
Diğer makale türleri farklı gereklilikler getirir. Çalışma protokolü, tamamlanmış sonuçlar yerine planlanan araştırmayı açıklar. Kısa ileti, önemli bir bulguyu çok daha kısa bir biçimde sunar. Yorum veya bakış açısı yazısı öncelikle sav niteliğinde olabilirken, başyazı çoğu zaman bir alandaki daha geniş gelişmeleri yansıtır.
Yanlış makale türünü seçmek, daha en baştan sorunlara yol açabilir. Tam uzunlukta bir araştırma makalesi olarak yazılmış bir çalışma, yalnızca 2.500 kelimeye izin veren bir dergi kategorisi için uygun olmayabilir. Anlatı derlemesi, resmî bir sistematik derleme metodolojisi gerektiren bir bölüme gönderilirse başarısız olabilir. İlgi çekici bir klinik vaka, dergi artık vaka raporları yayımlamıyorsa reddedilebilir.
2. Hedef Dergiyi Erken Seçin
Birçok yazar, makaleyi nereye göndereceğine karar vermeden önce makale taslağını tamamlar. Bu yaklaşım mümkün olsa da çoğu zaman gereksiz yeniden yazımlara yol açar. Dergiler kapsam, okuyucu kitlesi, makale kategorileri, uzunluk sınırları ve biçimlendirme gereklilikleri bakımından önemli ölçüde farklılık gösterir. Olası bir dergiyi erken seçmek, makaleyi gerçekçi beklentiler doğrultusunda şekillendirmenizi sağlar.
Dergiler arasındaki önemli farklılıklar şunları içerebilir:
- maksimum kelime sayısı;
- özetin uzunluğu ve yapısı;
- izin verilen tablo ve şekil sayıları;
- kaynak sınırları;
- zorunlu bölüm başlıkları;
- ek materyal politikaları;
- tercih edilen raporlama yönergeleri; ve
- etik, veri paylaşımı ve yazarlık beyanları.
Sekiz şekil ve seksen kaynakça içeren 7.000 kelimelik bir makale, seçilen dergi yalnızca 4.000 kelimeye, dört şekle ve elli kaynağa izin veriyorsa kapsamlı biçimde yeniden yapılandırılmak zorunda kalabilir. Erken aşamada bir dergiyi hedefleyerek daha sonra kesilmesi veya yeniden düzenlenmesi gerekecek materyaller üretmekten kaçınabilirsiniz.
3. Derginin Yazarlar İçin Talimatlarını Dikkatle İnceleyin
Derginin yazarlar için talimatları, makale hazırlama sürecinde mevcut en değerli kaynaklardan biridir. Bunlar yalnızca son aşamada kontrol edilecek idari bir liste olarak görülmemelidir. Bunun yerine, en başından itibaren planlamayı, taslağı ve gözden geçirmeyi yönlendirmelidir.
Yönergeler şunları belirtebilir:
- hangi makale türlerinin kabul edildiği;
- her türün nasıl yapılandırılması gerektiği;
- kelime sayısı sınırları;
- başlık ve kısa başlık gereklilikleri;
- yapılandırılmış veya yapılandırılmamış özetler;
- anahtar kelime sınırları;
- kaynakça ve atıf stili;
- şekil ve tablo biçimleri;
- etik beyanlar;
- çıkar çatışması beyanları;
- yazar katkısı beyanları; ve
- başvuru dosyasına ilişkin gereklilikler.
Bu gerekliliklere uymak, profesyonelliği ve derginin editoryal sürecine saygıyı gösterir. Editörler çok sayıda gönderi alır ve basit talimatları göz ardı eden bir makale, yazarın ayrıntılara verdiği önem konusunda hemen şüphe uyandırabilir.
4. Yakın Zamanda Yayımlanmış Makaleleri Örnek Alın
Bazı dergiler son derece ayrıntılı yönergeler sunarken diğerleri yazarlara önemli ölçüde özgürlük tanır. Bu gibi durumlarda yakın zamanda yayımlanmış makaleler, derginin yazılı olmayan kurallarını ortaya koyabilir.
Konu, yöntem veya makale türü bakımından kendi çalışmanıza benzeyen birkaç makale belirleyin. Şunlara dikkat edin:
- başlıkların nasıl ifade edildiği;
- girişlerin nasıl başladığı;
- araştırma sorusunun nerede yer aldığı;
- başlıkların nasıl düzenlendiği;
- her bölümün genellikle ne kadar uzun olduğu;
- ne kadar metodolojik ayrıntı sağlandığı;
- tabloların ve şekillerin nasıl bütünleştirildiği;
- önceki akademik çalışmaların nasıl kaynak gösterildiği;
- sınırlılıkların nasıl ele alındığı; ve
- sonuçların nasıl çerçevelendiği.
İfadeleri taklit etmeyin veya başka bir makalenin yapısını mekanik biçimde yeniden üretmeyin. Amaç, derginin yayın kültürünü anlamak ve kendi çalışmanızı editörlerin ve okuyucuların uygun olarak tanıyacağı bir biçimde sunmaktır.
5. Konuyu Hemen Aktaran Bir Başlık Yazın
Başlık, editörlerin, hakemlerin ve okuyucuların karşılaştığı makalenin ilk bölümüdür. Bu nedenle konuyu doğru ve verimli bir şekilde aktarmalıdır.
Güçlü bir başlık genellikle şu özelliklere sahip olmalıdır:
- özgül;
- bilgilendirici;
- özlü;
- doğru; ve
- makalenin gerçek iddialarıyla tutarlı.
Başlığı, kanıtların izin verdiğinden daha dramatik hâle getirmekten kaçının. Çalışma bir ilişki gösteriyorsa başlık nedensellik ima etmemelidir. Araştırma tek bir ülkede veya kurumda yürütüldüyse evrensel uygulanabilirliği düşündüren ifadeler yanıltıcı olabilir.
Searchability also matters. Include important subject terms that other researchers are likely to use when searching databases. A clever metaphor may sound memorable, but if it hides the central topic, it may reduce the article’s discoverability.
Aranabilirlik de önemlidir. Diğer araştırmacıların veri tabanlarında arama yaparken kullanma olasılığı yüksek olan önemli konu terimlerine yer verin. Zekice bir metafor akılda kalıcı gelebilir, ancak temel konuyu gizliyorsa makalenin keşfedilebilirliğini azaltabilir.
6. Özeti Makalenin Küçük Bir Versiyonu Olarak Ele Alın
Özet, dergiye yapılan başvurunun en önemli unsurlarından biridir. Editörler ilk tarama sırasında ona dayanabilir, hakemler daveti kabul edip etmeyeceklerine karar verirken onu kullanabilir ve birçok potansiyel okuyucu tam makaleyi açmaya karar vermeden önce özetle karşılaşır.
- sorun veya bağlam;
- Çoğu araştırma makalesinde özet şunları belirtmelidir:
- temel araştırma tasarımı veya yöntem;
- en önemli bulgular; ve
- ana sonuç veya çıkarım.
Özetin büyük bölümünü arka plana ayırıp sonuçlar için yalnızca belirsiz bir cümle bırakmayın. Okuyucular gerçekte ne bulunduğunu bilmek ister.
Her sayıyı dikkatle kontrol edin. Özetteki örneklem büyüklüğü, yüzdeler, etki tahminleri ve sonuçlar ana metinle tam olarak örtüşmelidir.
7. Girişi Bağlamdan Özgül Amaca Doğru Oluşturun
Giriş, çalışmanın veya savın neden gerekli olduğunu açıklamalıdır. Ampirik araştırmalarda yararlı bir ilerleyiş şöyledir:
- Zaten ne biliniyor?
- Belirsiz, tartışmalı veya araştırılmamış olan nedir?
- Bu boşluk neden önemli?
- Mevcut çalışma bu sorunu nasıl ele alıyor?
Bu yapı, her üç kitlenin de işini kolaylaştırır. Editör makalenin uygunluğunu belirleyebilir, hakem araştırma sorusunun gerekçelendirilip gerekçelendirilmediğini değerlendirebilir ve okuyucu entelektüel bağlamı anlayabilir.
Kısa bir makale girişini konunun eksiksiz bir tarihçesine dönüştürmekten kaçının. Yalnızca sorunu ortaya koymak, kavramsal arka planı açıklamak ve çalışmayı gerekçelendirmek için gerekli literatüre yer verin.
8. Araştırma Sorusunu veya Amacını Açıkça Belirtin
Bir makale mükemmel bir içerik barındırabilir, ancak temel soru belirsizliğini koruyorsa yine de odağını yitirmiş görünebilir. Girişin sonunda okuyucular, makalenin tam olarak neyi araştırmayı, değerlendirmeyi veya savunmayı amaçladığını bilmelidir.
Örneğin:
“Bu çalışmanın temel amacı, X’in Z katılımcısı arasında Y ile ilişkili olup olmadığını belirlemekti.”
“Bu makale, A yorumunun kanıtlara B ve C yorumlarından daha ikna edici bir açıklama getirip getirmediğini inceler.”
Kesin ifade disiplinler arasında değişebilir, ancak amaç asla gizli kalmamalıdır.
9. Hakemlere Yeterli Yöntemsel Ayrıntı Sağlayın
Ampirik makaleler için yöntemler bölümü, hakem değerlendirmesinde en çok incelenen başlıca alanlardan biridir. Hakemlerin, sonuçların güvenilir olup olmadığına karar verebilmesi için kanıtların nasıl üretildiğini anlaması gerekir.
Disipline ve araştırma tasarımına bağlı olarak şunları açıklayın:
- genel araştırma tasarımı;
- katılımcılar, örneklemler veya kaynak materyaller;
- katılımcı veya seçim prosedürleri;
- dahil etme ve dışlama kriterleri;
- ekipman, araçlar veya ölçümler;
- prosedürler ve müdahaleler;
- değişkenler ve sonuçlar;
- istatistiksel veya nitel analiz; ve
- uygunsa etik onay ve bilgilendirilmiş onam.
Okurların çalışmayı değerlendirebilmesi ve uygun olduğunda yeniden üretebilmesi için yöntemler yeterince ayrıntılı olmalıdır. Bununla birlikte, yorumlama veya yeniden üretilebilirlikle ilgisi olmayan teknik ayrıntılarla makaleyi doldurmaktan kaçının.
10. Araştırma Sorusunu Yanıtlayan Bir Sırayla Sonuçları Sunun
Sonuçlar bölümü, analizlerin gerçekleştirilme sırasını basitçe yeniden üretmek yerine bilinçli bir şekilde düzenlenmelidir. Yararlı bir yapı şunları izleyebilir:
- araştırma soruları;
- hipotezler;
- birincil ve ikincil sonuçlar;
- temel temalar;
- kronolojik aşamalar; veya
- analiz düzeyleri.
Okurları önce en önemli bulgulara yönlendirin. Temel sonucu ikincil istatistiklerin veya uzun betimleyici materyalin arasında gömmeyin.
Tablolar ve şekiller düzyazıyı tekrarlamak yerine onu tamamlamalıdır. Metin, temel örüntüleri belirtmeli; tablolar ve şekiller ise ayrıntılı kanıtları verimli bir şekilde sunmalıdır.
11. Her Tablo ve Şekli Gerekli Kılın
Görsel materyal yalnızca anlamayı geliştirdiğinde değerlidir. Bir tablo veya şekil eklemeden önce, bunun yalnızca düzyazıdan daha etkili biçimde ne aktardığını düşünün.
Tablolar, kesin sayısal karşılaştırmaları sunmak için özellikle yararlıdır. Şekiller ise örüntüleri, dağılımları, ilişkileri ve görsel kanıtları göstermek için genellikle daha uygundur.
Her tablo ve şekil:
- açık bir başlığı veya açıklaması olmalıdır;
- tutarlı bir terminoloji kullanmalıdır;
- kısaltmaları tanımlamalıdır;
- gerektiğinde ölçü birimleri içermelidir;
- ana metinde kaynak gösterilmelidir; ve
- aşırı çapraz göndermeye gerek kalmadan anlaşılabilir olmalıdır.
Bir şekil, yalnızca etiketlerinin ne anlama geldiğini açıklamak için tam bir paragraf gerektiriyorsa tasarımın gözden geçirilmesi gerekebilir.
12. Bulguların Ne Anlama Geldiğini Açıklamak İçin Tartışma Bölümünü Kullanın
Tartışma bölümü, makalenin kanıtlardan yoruma geçtiği yerdir. Sonuçları yalnızca farklı kelimelerle tekrarlamamalıdır.
Güçlü bir tartışma bölümü genellikle:
- araştırma sorusuna geri döner;
- en önemli bulguları yorumlar;
- bunları önceki çalışmalarla karşılaştırır;
- alternatif açıklamaları değerlendirir;
- beklenmedik sonuçları ele alır;
- çıkarımları ele alır;
- sınırlılıkları kabul eder; ve
- bilgiye katkıyı açıklar.
İddialarınızda orantıyı koruyun. Küçük ölçekli bir gözlemsel çalışma, nedenselliğin kesin kanıtı olarak sunulmamalıdır. Ön bulgular, evrensel sonuçlar gibi tanımlanmamalıdır.
“bulgular göstermektedir”, “sonuçlar ... ile tutarlıdır” veya “bu durum ... gösterebilir” gibi ölçülü ifadeler, çoğu zaman akademik güveni abartılı iddialardan daha etkili biçimde aktarır.
13. Bilgiye Katkıyı Açıkça Belirtin
Yazarlar bazen çalışmalarının özgünlüğünün açıkça anlaşılacağını varsayar. Çoğu zaman öyle olmaz. Editörlerin ve hakemlerin, makalenin alana tam olarak ne kattığını anlaması gerekir.
Katkınız şunları içerebilir:
- yeni ampirik kanıt;
- yeterince araştırılmamış bir popülasyon;
- yeni bir kuramsal yorum;
- metodolojik bir yenilik;
- yerleşik bir yöntemin yeni bir uygulaması;
- kabul görmüş bir varsayıma meydan okuyan kanıt;
- önemli bir önceki çalışmanın tekrarı; veya
- çözülmemiş bir tartışmayı açıklığa kavuşturan bir sentez.
Bu katkıyı açık ve doğru biçimde ifade edin. Literatürü bu ifadeyi haklı çıkaracak kadar kapsamlı biçimde taramadıysanız, makalenizin “gelmiş geçmiş ilk” çalışma olduğu yönündeki desteksiz iddialardan kaçının.
Daha temkinli bir ifade şöyle olabilir:
“Bildiğimiz kadarıyla bu, X’i Z yaklaşımını kullanarak özellikle Y popülasyonunda inceleyen ilk çalışmadır.”
Bunun bile dikkatle kontrol edilmesi gerekir.
14. Sınırlılıkları Yapıcı Bir Şekilde Kabul Edin
Hiçbir araştırma projesi sınırlılıklardan tamamen arınmış değildir. Bunları kabul etmek akademik olgunluğu gösterir ve hakemlerin sonuçların sınırlarını anlamasına yardımcı olur.
Sınırlılıklar şunları içerebilir:
- küçük örneklem büyüklüğü;
- sınırlı coğrafi kapsam;
- kısa takip süresi;
- seçim yanlılığı;
- yanıt yanlılığı;
- ölçüm sınırlılıkları;
- eksik veriler;
- tarihsel kanıtlardaki belirsizlik; veya
- genellenebilirliğin sınırlı olması.
Amaç kendi makalenizin değerini düşürmek değildir. Sınırlılığın ne anlama geldiğini, yorumu nasıl etkilediğini ve çalışmanın buna rağmen meşru olarak ne gibi katkılar sunabileceğini açıklayın.
Uygun olduğunda, gelecekteki araştırmaların bu zayıflığı nasıl ele alabileceğini belirtin.
15. Odaklanmış Bir Sonuç Bölümü Yazın
Sonuç bölümü, okurların makalenin neyi başardığını açıkça anlamasını sağlamalıdır. Yalnızca tartışmayı tekrarlamamalı veya önemli ölçüde yeni kanıtlar sunmamalıdır.
İyi bir sonuç bölümü şunları yapabilir:
- araştırma problemine kısaca dönmek;
- ana yanıtı veya bulguyu belirlemek;
- önemini açıklamak; ve
- uygun bir çıkarımı veya gelecekteki bir yönelimi belirtmek.
Son cümleye özellikle özen gösterilmelidir. Okurların en kolay hatırladığı cümle çoğu zaman budur; bu nedenle kanıtlarla uyumlu, anlamlı ve ölçülü olmasını sağlayın.
16. İlk Tarama Aşamasındaki Editörler İçin Yazın
Hakemler makaleyi görmeden önce bir editör, makalenin daha fazla değerlendirmeyi hak edip etmediğine karar verebilir. Bu ilk tarama sırasında editör şunları sorabilir:
- Bu makale derginin amaç ve kapsamına uyuyor mu?
- Konu, okuyucu kitlemizin ilgisini çeker mi?
- Katkı açık mı?
- Makale temel akademik standartları karşılıyor mu?
- Yazar gönderim koşullarına uymuş mu?
- Dil, hakem değerlendirmesi için yeterince açık mı?
Bu nedenle başlık, özet ve giriş bölümünün açılış paragrafları büyük önem taşır. Editörün makalenin ne hakkında olduğunu ve neden o dergiye uygun olduğunu hızlıca anlamasını sağlamalıdır.
Makalenin önemini tartışmanın derinliklerinde gizlemeyin. Makalenin ilgisi en başından anlaşılır olmalıdır.
17. Makaleyi Sınayacak Hakemler İçin Yazın
Hakemler farklı bir amaçla okur. Makaleyi eleştirel biçimde sınamaları beklenir.
Şunları inceleyebilirler:
- sorunun özgün mü yoksa önemli mi olduğu;
- literatür taramasının yeterli olup olmadığı;
- yöntemlerin uygun olup olmadığı;
- örneklemin yeterli olup olmadığı;
- analizlerin geçerli olup olmadığı;
- iddiaların kanıtlarla örtüşüp örtüşmediği;
- alternatif açıklamaların değerlendirilip değerlendirilmediği;
- etik prosedürlere uyulup uyulmadığı; ve
- sonuçların gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği.
Gönderim öncesinde yararlı bir alıştırma, kendi hakeminiz olmaktır. Makaleyi kuşkucu bir gözle okuyun ve bilgili bir uzmanın neyi sorgulayabileceğini düşünün.
Bir yöntem tercihi potansiyel olarak tartışmalıysa onu gerekçelendirin. Bir sınırlılık barizse bunu kabul edin. Alternatif bir yorum makulse, hakemlerin bunu görmezden gelmesini ummak yerine tartışın.
18. Doğrudan Uzmanlık Topluluğunun Ötesindeki Okuyucular İçin Yazın
Yayımlanmış makaleler, editör ve hakemlerden çok daha fazla kişi tarafından okunabilir. Yakın alanlardan araştırmacılar, lisansüstü öğrenciler, uygulayıcılar, politika yapıcılar ve disiplinlerarası ekiplerin üyeleri de çalışmanızla karşılaşabilir.
Bu daha geniş okuyucu kitlesi, teknik kesinlikten vazgeçmeyi gerektirmez. Anlamayı zorlaştıran gereksiz engelleri ortadan kaldırmayı gerektirir.
Gerektiğinde uzmanlık terimlerini tanımlayın. Kısaltmaları ilk kullanımda açık yazın. Alışılmadık yöntemleri açıklayın. Bilgilendirici başlıklar ve mantıksal geçişler kullanın. Birbiriyle ilgisiz birkaç fikri içeren yoğun cümlelerden kaçının.
Amaç, nitelikli araştırmaları aşırı basitleştirmeden okunabilir kılmaktır.
19. Profesyonel Bir Akademik Üslup Geliştirin
Yazım stilleri disiplinler arasında önemli ölçüde değişir. Özlü bir biyomedikal makale, edebî bir çözümlemeden veya felsefi bir argümandan çok farklı görünecektir. Bununla birlikte, güçlü akademik düzyazı genellikle belirli nitelikleri paylaşır.
- Açıklık: her cümle anlamını doğrudan aktarır.
- Kesinlik: terminoloji, kastedilen kavramı doğru biçimde temsil eder.
- Ekonomiklik: gereksiz tekrarlar ve dolgu ifadeleri çıkarılır.
- Tutarlılık: sözcük seçimi, yazım ve biçimlendirme sabit kalır.
- Resmiyet: dil, akademik iletişime uygundur.
- Mantıksal ilerleme: fikirler tutarlı bir sıra içinde geliştirilir.
Resmî yazım, gereksiz yere gösterişli bir kelime dağarcığı kullanmayı gerektirmez. Karmaşık kelimeler, basit kelimelerden doğası gereği daha akademik değildir. Çoğu durumda tanıdık bir kelime daha etkilidir; çünkü okuyucunun dikkatini dağıtmadan anlamı kesin biçimde aktarır.
Akademik otorite; anlaşılmazlıktan değil, kanıt, akıl yürütme ve açıklıktan doğar.
20. Paragraf Yapısına Dikkat Edin
Paragraflar, akademik argümanın yapı taşlarıdır. Her paragrafın normalde açık bir merkezi amacı olmalı ve çevresindeki materyalle mantıksal bir bağlantı kurmalıdır.
İyi yapılandırılmış bir paragraf genellikle şunları içerir:
- merkezî bir iddia veya konu;
- destekleyici kanıt veya açıklama;
- gerektiğinde yorumlama; ve
- daha geniş argümanla bir bağlantı.
Çok uzun paragraflar, ayrılması gereken birden fazla fikir içerebilir. Buna karşılık, son derece kısa paragraflardan oluşan bir dizi makalenin parçalı görünmesine neden olabilir. İlk taslağın yapısının nihai olduğunu varsaymak yerine, gözden geçirme sırasında paragraf sınırlarını yeniden değerlendirin.
21. İlişkileri Açıklığa Kavuşturmak İçin Geçişler Kullanın
Yazarlar, araştırmayı yakından bildikleri için fikirlerinin nasıl bağlantılı olduğunu çoğu zaman sezgisel olarak anlar. Okuyucuların böyle bir avantajı yoktur.
Doğru kullanıldıklarında ancak, dolayısıyla, benzer şekilde, buna karşılık, sonuç olarak ve örneğin gibi geçiş ifadeleri mantıksal ilişkileri açık hâle getirebilir.
Geçişler daha geniş bölümler arasında da işe yarayabilir:
“X ile Y arasındaki ilişkiyi ortaya koyduktan sonra, ilişkinin yaşa göre farklılık gösterip göstermediğini inceledik.”
Bu tür bir cümle, bir sonraki analizin neden önceki analizden çıktığını okuyuculara gösterir.
Ancak her paragrafı geçiş sözcükleriyle doldurmayın. İyi bir düzenleme, argümanın büyük bölümünü kendi başına taşımalıdır.
22. Terminolojiyi Tutarlı Kullanın
Tutarsız terminoloji, akademik yazımda yaygın bir kafa karışıklığı kaynağıdır. Aynı grup farklı bölümlerde “katılımcılar”, “yanıtlayıcılar” ve “denekler” olarak tanımlanırsa okuyucular bu terimlerin farklı toplulukları ifade edip etmediğini merak edebilir.
Aynı ilke şunlar için de geçerlidir:
- değişkenler;
- teknik terimler;
- kısaltmalar;
- büyük-küçük harf kullanımı;
- ölçü birimleri;
- istatistiksel gösterim;
- tire kullanımı; ve
- Britanya veya Amerikan yazımı.
En uygun biçimi seçin ve bilinçli bir ayrım yapılması gerekmedikçe bunu tutarlı şekilde uygulayın.
23. Literatüre Stratejik ve Doğru Biçimde Atıfta Bulunun
Kaynaklar, ne kadar okuduğunuzu gösteren süs niteliğinde kanıtlar değildir. Makalenizin mevcut bilimsel tartışmaya nasıl katıldığını gösterirler.
Kaynaklara şu durumlarda atıfta bulunun:
- gerekli arka planı sağlıyorsa;
- metodolojik bir tercihi destekliyorsa;
- kuramsal bir çerçeve oluşturuyorsa;
- kendi bulgularınızla karşılaştırdığınız bulgular sunuyorsa;
- itiraz ettiğiniz argümanlar sunuyorsa; veya
- kullandığınız fikirleri, verileri veya ifadeleri içeriyorsa.
Metin içindeki her atıf, kaynakça listesindeki doğru kayda karşılık gelmelidir. İsimleri, başlıkları, yılları, ciltleri, sayfa aralıklarını ve DOI’leri dikkatle kontrol edin.
Kaynakçalardaki hatalar, kaynakların izini sürmeyi zorlaştırır ve okuyucuların makalenin doğruluğuna olan güvenini zedeleyebilir.
24. Etik ve Raporlama Gerekliliklerine Uyun
Çağdaş akademik yayıncılık, araştırma etiği ve şeffaflık hakkında giderek daha fazla açık bilgi gerektirmektedir. Makaleye bağlı olarak dergiler şunları isteyebilir:
- etik onay ayrıntıları;
- bilgilendirilmiş onam beyanları;
- çalışma kaydı;
- finansman beyanları;
- çıkar çatışmaları;
- yazar katkıları;
- veri kullanılabilirliği beyanları;
- yeniden kullanılan materyaller için izinler; ve
- disipline özgü raporlama kontrol listeleri.
Bu bilgileri son gönderim aşamasından önce toplayın. Bazı beyanlar ortak yazarlardan bilgi alınmasını veya bulunması zaman alabilecek belgelerin temin edilmesini gerektirir.
25. Birkaç Ayrı Aşamada Revizyon Yapın
Bir makalenin her yönünü aynı anda düzeltmeye çalışmak verimsizdir. Aşamalı bir revizyon süreci genellikle daha etkilidir.
Makaleyi şu sırayla gözden geçirmeyi düşünün:
- Araştırma ve argüman: İddialar doğru ve desteklenmiş mi?
- Genel yapı: Bilgiler en uygun sırayla sunulmuş mu?
- Bölüm yapısı: Her bölüm kendi işlevini yerine getiriyor mu?
- Paragraf yapısı: Her paragrafın tek bir açık amacı var mı?
- Cümle üslubu: Dil açık, özlü ve dilbilgisi açısından doğru mu?
- Teknik tutarlılık: Terimler, sayılar ve kısaltmalar tutarlı mı?
- Kaynaklar ve biçimlendirme: Her şey derginin gerekliliklerine uygun mu?
- Son okuma: Yazım, imla ve noktalama hataları giderildi mi?
Bu yaklaşım, yazarların yapısal revizyon sırasında sonradan ortadan kaldırılabilecek tek tek cümleleri saatlerce düzeltmesini önler.
26. Son Makaleyi Üç Farklı Bakış Açısından Okuyun
Göndermeden önce, her biri makalenin başlıca hedef kitlelerinden birine dayanan üç son kontrol gerçekleştirin.
Editörün Bakış Açısından
- Makalenin bu dergiyle açıkça ilgili olduğu görülüyor mu?
- Katkı hızlıca belirlenebiliyor mu?
- Makale, talimatlara uyuyor mu?
- Özet, makaleyi değerlendirmeye değer kılıyor mu?
Hakem Değerlendiricinin Bakış Açısından
- Yöntemler savunulabilir mi?
- Analizler uygun mu?
- İddialar kanıtlarla orantılı mı?
- Sınırlılıklar kabul edilmiş mi?
- Başka bir uzman, tam olarak ne yapıldığını anlayabilir mi?
Okuyucunun Bakış Açısından
- Gereksiz bir zorluk yaşamadan argüman takip edilebiliyor mu?
- Önemli terimler açıklanmış mı?
- Tablolar ve şekiller bulguları açıklığa kavuşturuyor mu?
- Araştırmanın önemi açıkça görülüyor mu?
- Okuyucuya aktarılacak net bir ana mesaj var mı?
27. Dergi Makalelerini Zayıflatan Yaygın Hatalar
Birçok yayımlama sorunu kötü araştırmadan değil, sunumdaki önlenebilir eksikliklerden kaynaklanır. Yaygın örnekler şunlardır:
- Uygun olmayan bir dergiye göndermek;
- Yazarlar için talimatları göz ardı etmek;
- Belirsiz veya yanıltıcı bir başlık kullanmak;
- Temel bulguları içermeyen bir özet yazmak;
- Amacı açıkça belirtmemek;
- Yöntemle ilgili yetersiz ayrıntı sunmak;
- Tabloları metinde kapsamlı biçimde yinelemek;
- Sonuçları olduğundan daha kesin göstermek;
- Açık sınırlılıkları belirtmemek;
- Tutarsız terminoloji kullanmak;
- Hatalı kaynaklara yer vermek; ve
- Dikkatli bir son okuma yapmadan gönderim yapmak.
Bu sorunların her biri sistematik hazırlık ve revizyon yoluyla önlenebilir.
28. Gönderim Öncesi Son Kontrol Listesi
- Makale türü dergi için uygun.
- Konu, derginin amaç ve kapsamına uygun.
- Yazarlar için tüm talimatlara uyulmuş.
- Başlık, araştırmayı doğru şekilde yansıtıyor.
- Özet, temel bulguları içermektedir.
- Giriş, açık bir sorunu veya boşluğu ortaya koymaktadır.
- Araştırma sorusu, amacı veya hipotezi açıkça belirtilmiştir.
- Yöntemler, değerlendirme için yeterli ayrıntıyı içermektedir.
- Bulgular açık ve mantıksal bir sırayı izlemektedir.
- Tablolar ve şekiller gereklidir ve doğru biçimde etiketlenmiştir.
- Tartışma, bulguları yalnızca tekrarlamak yerine yorumlamaktadır.
- Makalenin katkısı açıkça belirtilmiştir.
- Sınırlılıklar dürüstçe kabul edilmiştir.
- Sonuç, kanıtlarla uyumludur.
- Kaynakçadaki kaynaklar eksiksiz ve doğrudur.
- Gerektiğinde etik ve açıklama beyanları eklenmiştir.
- Terminoloji ve biçimlendirme tutarlıdır.
- Metnin tamamı dikkatle redakte edilmiştir.
Sonuç
Başarılı bir akademik veya bilimsel makale yazmak, kısmen değerli bir araştırma üretme, kısmen de bu araştırmayı akademik bir derginin beklediği biçimde aktarma meselesidir. Editörler makalenin yayınlarına neden uygun olduğunu göremiyorsa, hakemler yöntemleri değerlendiremiyorsa veya okuyucular argümanı takip edemiyorsa, mükemmel bulgular tam etkisini yaratamaz.
Süreç, doğru makale türünün belirlenmesi ve uygun bir derginin seçilmesiyle başlar. Yazar talimatları yapısal ve teknik kararları yönlendirmeli; yakın zamanda yayımlanmış makaleler ise derginin tercih ettiği üslubu ve kuralları ortaya koymalıdır. Açık bir başlık, bilgilendirici bir özet, odaklanmış bir giriş, şeffaf yöntemler, mantıksal olarak düzenlenmiş bulgular ve özenli bir tartışma, makalenin yayının her aşamasında etkili biçimde iletişim kurmasını sağlar.
Her şeyden önce, başarılı akademik yazım açıklık, doğruluk ve tutarlılık gerektirir. Editörlerin katkıyı hızla fark etmesi gerekir. Hakemlerin çalışmayı adil biçimde değerlendirmesi gerekir. Okuyucuların araştırmanın neden önemli olduğunu ve daha geniş alana nasıl oturduğunu anlaması gerekir.
Bu nedenle dikkatli bir gözden geçirme ve redaksiyon, sürecin temel son aşamasını oluşturur. Amaç yalnızca yazım hatalarını gidermek değil, dilin, yapının, kaynakçanın ve biçimlendirmenin, çalışmanın kendisinin hak ettiği ilgiyi görmesini sağlamaktır.
Düzenleme ve Redaksiyon Hizmetlerimizi Neden Tercih Etmelisiniz?
Proof-Reading-Service.com olarak, geniş ve son derece özverili akademik ve bilimsel profesyonel ekibimiz aracılığıyla en yüksek kalitede dergi makalesi düzenleme, tez redaksiyonu ve çevrim içi redaksiyon hizmetleri sunuyoruz. Tüm redaktörlerimiz, kendi lisansüstü derecelerini almış ana dili İngilizce olan kişilerden oluşur ve uzmanlık alanları o kadar geniş bir yelpazeyi kapsar ki uluslararası müşterilerimize, her tür akademik metni başarılı bir yayına hazırlamak, geliştirmek ve kusursuzlaştırmak üzere araştırma düzenleme desteği sağlayabiliyoruz.
Makale düzenleme ve redaksiyon ekibimizin özenle eğitilmiş üyelerinin çoğu, akademik dergilerde yayımlanmak üzere hazırlanan makaleler üzerinde çalışmakta; her makaledeki kaynakça ve biçimlendirmenin derginin yazarlar için talimatlarına uygun olmasını sağlamak ve dil bilgisi, yazım, noktalama ya da basit yazım hatalarını düzeltmek için titiz dergi düzenleme standartlarını uygulamaktadır. Bu sayede müşterilerimizin, dergi editörlerini etkilemek ve yayımlanma şansını artırmak için araştırmalarını gereken açık ve doğru biçimde sunmalarını sağlıyoruz.
Çok çeşitli bilimsel dergi makalelerinin yazarlarına yönelik bilimsel redaksiyon hizmetlerimiz özellikle popülerdir; ancak makale redaksiyonu hizmetleri de sunuyor ve tüm akademik disiplinlerde, hatta bunların ötesinde, makaleleri düzeltip düzenleyecek deneyim ve uzmanlığa sahibiz.
Tıbbi redaksiyon hizmetleri konusunda uzmanlaşmış ekip üyelerimiz bulunmaktadır. Uzmanlarımızdan bazıları zamanlarını yalnızca tez redaksiyonuna ve makale redaksiyonuna ayırarak akademisyenlere, en titiz doktora tezi düzenleme ve dergi makalesi redaksiyonu uygulamaları aracılığıyla biçimlendirme ve dil kullanımını geliştirme fırsatı sunmaktadır.
İster sunmak üzere bir konferans bildirisi hazırlıyor, ister meslektaşlarınızla paylaşacağınız bir ilerleme raporunu gözden geçiriyor, isterse yayımlanacak akademik bir belgeyi düzenleyip kusursuz hâle getirme gibi zorlu bir görevle karşı karşıya olabilirsiniz; profesyonel ekibimizin nitelikli bir üyesi paha biçilmez destek sağlayabilir ve yazılı çalışmanız konusunda size daha fazla güven verebilir.
Akademik veya bilimsel bir dergi için makale hazırlıyor ya da yakın gelecekte hazırlamayı planlıyorsanız, Dergi Yayını Rehberimiz ilginizi çekebilir. Bu rehber, Araştırmaların Dergilerde Yayımlanmasına İlişkin İpuçları ve Tavsiyeler web sitemizde mevcuttur.
