Özet
Profesyonel bir düzeltmen, yazarın ne istediği konusunda kendisine açık bilgiler verildiğinde bir metni çok daha etkili biçimde geliştirebilir. Akademik ve bilimsel düzeltmenler dil, üslup ve akademik sunum konusunda uzmandır; ancak bir yazarın hangi dergi gerekliliklerine, yazım kurallarına, noktalama tercihlerine veya kaynak gösterme uygulamalarına uymayı amaçladığını otomatik olarak bilemezler. Bu bilgilerin en başta sağlanması belirsizliği azaltır ve düzeltmenin belge boyunca doğru ve tutarlı kararlar vermesine yardımcı olur.
Bu kılavuz, çalışma başlamadan önce akademik bir düzeltmene hangi bilgileri sağlamanız gerektiğini açıklar. Derginin yazar talimatlarını, örnek makaleleri, Britanya veya Amerikan İngilizcesini, noktalama tercihlerini, kaynak gösterme stilini, özel terminolojiyi, kısaltmaları, tabloları ve şekilleri, hariç tutulan bölümleri, önceki editoryal yorumları ve yazarın özellikle müdahale edilmesini istediği ya da istemediği alanları kapsar.
Talimatlarınız ne kadar kesin olursa düzeltmeniniz o kadar verimli çalışabilir. El yazmanızla birlikte sunulan kısa bir bilgilendirme, gereksiz soruları önleyebilir, tutarsız düzenlemeleri azaltabilir ve son belgenin hem niyetlerinizi hem de hedef derginizin, üniversitenizin veya yayınevinizin beklentilerini yansıtmasını sağlayabilir.
📖 Tam Uzunlukta Makale (Daraltmak için tıklayın)
Düzeltmeninizin İhtiyaç Duyduğu Bilgileri Sağlama
Tez, doktora tezi, araştırma makalesi veya dergi makalesini gönderime hazırlarken profesyonel bir akademik ya da bilimsel düzeltmenle çalışmak en yararlı son adımlardan biri olabilir. Yetkin bir düzeltmen; dil bilgisi hatalarını, tutarsız yazımı, belirsiz noktalama işaretlerini, doğal olmayan ifadeleri, biçimlendirme sorunlarını ve bir yazarın aynı belge üzerinde haftalarca ya da aylarca çalıştıktan sonra gözden kaçırabileceği daha birçok ayrıntıyı tespit edebilir.
Ancak en deneyimli düzeltmen bile bir yazarın veya hedef yayının tam olarak neye ihtiyaç duyduğunu otomatik olarak bilemez. Profesyonel düzeltmenler son derece yetkin okuyuculardır, ancak zihin okuyamazlar. Bir metindeki örüntüleri tespit edebilir ve tutarlı kullanımdan yola çıkarak yazarın tercihlerini çoğu zaman çıkarabilirler; ancak bir belgede birbiriyle yarışan çeşitli yazım kuralları, farklı atıf stilleri veya tutarsız biçimlendirme tercihleri bulunduğunda bu örüntüleri belirlemek zorlaşır.
Bu nedenle yazarlar, çalışma başlamadan önce açık talimatlar ve destekleyici bilgiler sağlayarak profesyonel düzeltmenin etkililiğini büyük ölçüde artırabilir. Kısa bir not seti önemli ölçüde zaman kazandırabilir, belirsizliği azaltabilir ve nihai makalenin hem yazarın amaçlarını hem de derginin, üniversitenin veya yayınevinin gerekliliklerini yansıtmasına yardımcı olabilir.
1. Derginin Yazar Yönergelerini Her Zaman Sağlayın
Makaleniz belirli bir dergi için hazırlanıyorsa, düzeltmeninize verebileceğiniz en yararlı bilgi derginin yazarlar için güncel yönergeleridir. Bu yönergeler şu konularda gereklilikler içerebilir:
• makale yapısı,
• başlık ve özet uzunluğu,
• başlık hiyerarşisi,
• yazım kuralları,
• kaynakça stili,
• tablo ve şekillerin sunumu,
• kısaltmalar,
• istatistiksel gösterim,
• ölçü birimleri,
• ek materyal;
• kelime sınırları ve dosya hazırlama.
Bir düzeltmen dergiye veya yayınevine zaten aşina olsa bile güncel yönergeleri sağlamak faydalıdır; çünkü editoryal gereklilikler değişir. Bir dergi kaynakça stilini güncelleyebilir, özet için azami uzunluğu değiştirebilir ya da veri erişilebilirliği, etik beyanları veya grafik özetlerle ilgili yeni gereklilikler getirebilir.
Yönergelerin bir kopyasını makalenizle birlikte gönderebilir veya derginin yazar bilgileri sayfasına doğrudan bağlantı sağlayabilirsiniz. Birden fazla yönerge sayfası varsa, belgenizle özellikle ilgili bölümleri belirtmeniz yararlı olacaktır.
2. Yönergeler Sınırlıysa Güncel Örnek Makaleler Sağlayın
Bazı dergiler yalnızca asgari düzeyde biçimsel yönerge sunar ve bunun yerine yazarların yakın zamanda yayımlanmış makalelerde kullanılan biçimi takip etmesini önerir. Böyle durumlarda düzeltmeninizin, makalenizi hazırlarken kullandığınız örneklere erişebilmesi gerekir.
Makaleler açık erişimliyse bağlantıları göndermek yeterli olabilir. Yalnızca abonelik veya kurumsal veri tabanı üzerinden erişilebiliyorsa, izin verilen durumlarda PDF kopyalarını sağlayın.
Güncel makaleler, dergi yönergelerinde yer almayan ayrıntıları ortaya çıkarabilir; bunlar arasında şunlar bulunur:
• başlıklarda cümle düzeninin mi yoksa başlık düzeninin mi kullanıldığı,
• seri virgül kullanılıp kullanılmadığı,
• alıntılarda tek tırnak mı yoksa çift tırnak mı kullanıldığı,
• tabloların dikey çizgiler içerip içermediği,
• istatistiksel sembollerin nasıl biçimlendirildiği,
• kaynakçalardaki dergi başlıklarının kısaltılıp kısaltılmadığı,
• DOI’lerin nasıl sunulduğu,
• şekillerin metne gömülü mü yoksa ayrı mı yerleştirildiği.
Bir redaktör, iki veya üç temsili makaleden çoğu zaman güvenilir bir kurum stili çıkarabilir; ancak örneklerin güncel olması önemlidir. Eski sayılar, derginin artık izlemediği kuralları yansıtabilir.
3. Britanya mı Amerikan İngilizcesi mi İstediğinizi Belirtin
İngilizce akademik yazımda normal olarak dilin tek ve tutarlı bir çeşidi kullanılmalıdır. En yaygın tercihler Britanya ve Amerikan İngilizcesidir; ancak bazı dergiler, yerleşik diğer bölgesel çeşitleri de kabul edebilir.
Dergi bir tercih belirtiyorsa redaktör bu gerekliliği doğrudan izleyebilir. Belirtmiyorsa redaktöre hangi çeşidi istediğinizi söyleyin.
Bu durum, colour/color veya analyse/analyze gibi bilinen yazım farklılıklarından çok daha fazlasını etkiler. Şunları da etkileyebilir:
• -ise/-ize biçimleri,
• tırnak işaretlerinin çevresindeki noktalama,
• topluluk adları,
• belirli edatlar,
• sözcük tercihleri,
• tarih biçimleri,
• sözcüklerin tirelenmesi,
• büyük harf kullanımı.
Açık talimatlar olmadığında redaktör, makalede hâlihazırda baskın olan biçimi koruyabilir. Metin makul ölçüde tutarlı olduğunda bu yaklaşım işe yarayabilir; ancak belge Britanya ve Amerikan biçimlerinin bir karışımını içeriyorsa güvenilirliğini yitirir.
4. Önemli Noktalama Tercihleriniz Hakkında Redaktöre Bilgi Verin
Dergi yönergeleri noktalama hakkında çoğu zaman çok az bilgi verir. Oysa noktalama, yazarların güçlü tercihlere sahip olabildiği veya disiplinlere özgü kuralların farklılık gösterebildiği alanlardan biridir.
Örneğin, listelerde sıralı veya Oxford virgülünün kullanılmasını isteyip istemediğinizi redaktöre söyleyin. Karşılaştırın:
Çalışmaya doktorlar, hemşireler ve yöneticiler dâhil edildi.
şu biçimle:
Çalışmaya doktorlar, hemşireler ve yöneticiler dâhil edildi.
Seçilen stile bağlı olarak her ikisi de kabul edilebilir; ancak bir makale boyunca bu iki yaklaşım arasında geçiş yapmak özensiz görünür.
Diğer yararlı noktalama tercihleri şunları içerebilir:
• tek veya çift tırnak işaretleri,
• ara sözlerde aralıklı en tirelerinin veya bitişik em tirelerinin kullanılması,
• madde işaretli listelerde noktalama,
• e.g. ve i.e. gibi kısaltmaların kullanımı,
• kısa giriş ifadelerinin ardından virgül kullanılıp kullanılmayacağı.
Eksiksiz bir kişisel stil kılavuzu sağlamanız gerekmez. Yalnızca sizin için önemli olan veya belgede daha önce bilinçli olarak belirlenmiş tercihleri belirtmeniz yeterlidir.
5. Gerekli Kaynak Gösterme Stilini Belirleyin
Kaynakçalar, dergi stilleri büyük ölçüde farklılık gösterdiğinden, akademik redaksiyonun diğer tüm yönlerinden genellikle daha fazla zaman alır. Kullanacağınız kaynak gösterme sistemini redaktörün otomatik olarak bileceğini asla varsaymayın.
Dergi APA, Vancouver, Harvard, Chicago, MLA veya başka bir adlandırılmış stil gerektiriyorsa bunu açıkça belirtin. Dergi, tanınmış bir stilin değiştirilmiş kendi sürümünü kullanıyorsa örneklerini veya talimatlarını paylaşın.
Bu özellikle önemlidir; çünkü ilk bakışta benzer görünen iki stil şu açılardan farklılık gösterebilir:
• yazar adlarının baş harfleri,
• noktalama,
• yayın yılı konumu,
• başlıkların büyük harfle yazımı,
• italik yazım,
• sayı numaralarının ele alınışı,
• sayfa aralıkları,
• DOI gösterimi,
• et al. ifadesinden önce gösterilen yazar sayısı.
Derginin açıklamadığı alışılmadık kaynaklar için tutarlı bir kullanım geliştirdiyseniz (arşiv malzemeleri, veri kümeleri, yayımlanmamış konferans bildirileri veya görsel-işitsel kaynaklar gibi), bunu düzeltmeninize bildirin. Aksi takdirde, bu kaynakları istemediğiniz biçimlerde değiştirebilirler.
6. Özel Terminolojiyi veya Tercih Edilen Yazım Biçimlerini Açıklayın
Akademik metinlerde genellikle uzmanlık terimleri, teknik ifadeler, tescilli adlar ve alana özgü yazım biçimleri bulunur. Bunlardan bazıları, tamamen uygun olsalar bile sıradan bir yazım denetleyicisine yanlış görünebilir.
Makalenizde değiştirilmemesi gereken terminoloji varsa kısa bir liste sunun. Bu liste şunları içerebilir:
• uzmanlık gerektiren teknik terimler,
• ürün veya cihaz adları,
• Latince veya Yunanca terimler,
• kuramsal model adları,
• harf çevirileri,
• tercih edilen kelime bölme biçimi,
• alışılmadık büyük harf kullanımı,
• alana özgü kısaltmalar.
Bir terminoloji listesi, tezler ve kitaplar gibi uzun belgelerde özellikle yararlıdır; çünkü düzeltmenin aynı terim hakkında tekrar tekrar soru sormak yerine kullanımı standartlaştırmasına yardımcı olur.
7. Kısaltmaların Nasıl Ele Alınacağını Açıklayın
Yazarlar, kısaltmaları farkında olmadan çoğu zaman tutarsız kullanır. Bir bölüm bir terimi açık biçimde tanımlarken, başka bir bölüm önce kısaltılmış biçimi kullanabilir ve üçüncü bir bölüm aynı kavram için iki farklı kısaltma arasında geçiş yapabilir.
Bazı kısaltmalar zorunluysa, alanınızda standartsa veya seyrek kullanılmalarına rağmen bilinçli olarak korunacaksa, düzeltmenden bunu haberdar edin.
Kısaltmaların şu bölümlerde kullanılıp kullanılmayacağını da belirtmek isteyebilirsiniz:
• başlık,
• özet,
• başlıklar,
• tablolar;
• şekil açıklamaları;
• dipnotlar.
Bazı dergiler başlıklarda ve özetlerde çoğu kısaltmayı yasaklarken, diğerleri yaygın olarak tanınan biçimlere izin verir. Açık talimatlar gereksiz yeniden yazımları önler.
8. Belgenin Hangi Bölümlerinin Düzeltilmesi Gerektiğini Belirtin
Bu, düzeltme ücretinin veya takvimin kelime sayısına göre belirlendiği durumlarda özellikle önemlidir.
Bazı unsurlar hariç tutuluyorsa bunları açıkça belirtin. Örnekler şunları içerebilir:
• kaynakça listeleri;
• ekler;
• ek materyal;
• tablolar;
• şekil açıklamaları;
• daha önce yayımlanmış alıntılar;
• çevrilmiş bölümler;
• teşekkür bölümü;
Düzeltmenin hangi materyalin olduğu gibi bırakılması gerektiğini bileceğini varsaymayın. Örneğin kaynaklar sözcük sayımına dahil edilmiyorsa, yine de bariz biçimlendirme tutarlılığı açısından kontrol edilmelerini isteyip istemediğinizi veya hiç gözden geçirilmemeleri gerektiğini belirtin.
9. Doğrudan Alıntılardan ve Çevrilmiş Materyallerden Bahsedin
Profesyonel düzeltmenler genellikle doğrudan alıntıları değiştirmekten kaçınır; çünkü alıntılanan ifadelerin değiştirilmesi doğruluğu tehlikeye atabilir. Bazı alıntılar size ait çevirilerse ve bu nedenle düzenlenebilecekse, bunları açıkça belirtin.
Bunu şu yollarla yapabilirsiniz:
• Word dosyasındaki yorumlar;
• vurgulama;
• makaleyle birlikte sunulan bir not;
• “çeviri bana ait” gibi ifadeler;
Bu ayrım, düzeltmenin gerçek alıntıları korurken sizin çevirdiğiniz İngilizce ifadeleri iyileştirmesini sağlar.
10. Gerektiğinde Önceki Hakem veya Editör Yorumlarını Gönderin
Makaleniz hakem değerlendirmesinden sonra gözden geçiriliyorsa, editörün karar mektubu ve hakem yorumları düzeltmen için son derece yararlı olabilir.
Bunlar, önceki okuyucuların sorun tespit ettiği yerleri gösterir ve düzeltmenin şu konulara odaklanmasına yardımcı olur:
• anlaşılmayan İngilizce;
• zayıf geçişler;
• tutarsız terminoloji;
• biçimlendirme sorunları;
• aşırı sözcük kullanımı;
• anlaşılmayan tablolar veya açıklamalar;
Hakemlere yanıt belgesini zaten hazırladıysanız, bu belge de düzeltmenin gözden geçirilen bölümlerdeki değişikliklerin açıkça ifade edilmesini sağlamasına yardımcı olabilir.
11. Ne Ölçüde Müdahale İstediğinizi Açıklayın
Düzeltme ve editörlük aynı hizmetler değildir. Bazı yazarlar yalnızca nesnel hataların düzeltilmesini isterken, bazıları açıklık ve üslup açısından kapsamlı yeniden yazım bekler.
Bu nedenle beklentilerinizi açıklamanız yararlı olur. Örneğin:
• yalnızca dilbilgisi, yazım ve noktalama hatalarını düzeltmek;
• gerektiğinde anlatımdaki pürüzleri gidermek;
• gereğinden uzun cümleleri kısaltmak;
• yazarın üslubunu mümkün olduğunca korumak;
• anlaşılmayan bölümleri yeniden yazmak yerine işaretlemek;
• biçimlendirmeyi derginin gerekliliklerine göre kontrol etmek;
Bir düzeltmen, müdahale düzeyi önceden kararlaştırıldığında çok daha güvenli çalışabilir.
12. Sizi En Çok Endişelendiren Alanları Belirtin
Makalenizi sizden daha iyi kimse bilemez. Belirli bölümler sizi endişelendiriyorsa bunu belirtin. Örneğin Tartışma bölümü aceleyle yazılmış olabilir, özet birkaç kez gözden geçirilmiş olabilir ya da bir tablo birden fazla kaynaktan derlenmiş olabilir.
“Yöntem bölümünde zaman uyumuna özellikle dikkat edin” veya “Tartışma bölümünün son iki paragrafının açık olup olmadığından emin değilim” gibi kısa bir not, daha kapsamlı incelemeyi kısıtlamadan redaktöre yararlı bir yönlendirme sağlar.
13. Gerektiğinde Değişiklikleri ve Yorumları Koruyun
Belgenizde danışmanlardan, ortak yazarlardan veya hakemlerden gelen yorumlar ya da izlenen değişiklikler zaten varsa, bunların korunması gerekip gerekmediğini redaktöre bildirin.
Artık gerekli değilse yararlı editoryal geçmişi silmeyin. Benzer şekilde, redaktörün şunları yapıp yapmaması gerektiğini açıklayın:
• Değişiklikleri İzle özelliği etkin olarak çalışın,
• mevcut düzenlemeleri önce kabul edin,
• yorumlara yanıt verin,
• ortak yazar yorumlarını değiştirmeden bırakın.
Bu, birkaç katkı sahibinin yer aldığı ve yoğun biçimde gözden geçirilmiş makalelerde özellikle önem kazanır.
14. Basit Bir Bilgilendirme Önemli Ölçüde Zaman Kazandırabilir
Talimat sayfalarca uzun olmak zorunda değildir. Makalenize eşlik eden kısa bir not yeterli olabilir:
Örnek:
Hedef dergi: [Journal name]
İngilizce: Britanya İngilizcesi
Kaynak gösterme: Derginin kurum içi stili; yönergeler ektedir
Noktalama: Oxford virgülü tercih edilir
Kaynakça: Redaksiyona dâhil değil
Tablolar ve açıklamalar: Dâhil
Özel terminoloji: Lütfen ekli terminoloji listesindeki yazımları koruyun
Değişiklikleri İzle: Evet
Temel konu: Tartışma bölümünde açıklık ve cümle yapısı
Bu kısa bilgilendirme metni, redaktörün aksi hâlde iş sırasında çıkarım yapması veya sorması gerekecek soruların çoğunu yanıtlar.
15. Daha İyi Talimatlar Neden Daha İyi Redaksiyon Sağlar?
Ayrıntılı talimatlar vermek, redaktörün uzmanlığının değerini azaltmaz. Bu uzmanlığın daha isabetli uygulanmasını sağlar.
Redaktör, tutarsız yazımların kasıtlı olup olmadığını, bir kaynak gösterme stilinin bilinçli olarak seçilip seçilmediğini veya uzmanlık teriminin değiştirilmesi gerekip gerekmediğini belirlemeye çalışmak yerine makaleyi geliştirmeye odaklanabilir.
Açık talimatlar gereksiz değişiklikleri de azaltır. Belirli bir noktalama stilini veya terminolojiyi bilinçli olarak tercih eden bir yazar, redaktörün bu tercihten haberdar olmasının bir yolu olmadığı için değişiklikleri sonradan geri almak zorunda kalmaz.
Sonuç: Redaktörünüze Size Yardımcı Olması İçin Gerekli Araçları Sağlayın
Profesyonel bir redaktör, makalenize dil uzmanlığı, editoryal deneyim ve taze bir bakış açısı kazandırır; ancak en iyi sonuçlar iş birliğiyle elde edilir. Derginizin gereklilikleri, dil tercihleri, noktalama, kaynak gösterme biçimi, uzmanlık terminolojisi ve beklediğiniz müdahale düzeyi hakkında ne kadar açık olursanız, redaktör de o kadar isabetli çalışabilir.
Bu bilgileri sağlamak karmaşık olmak zorunda değildir. Bir dergi bağlantısı, birkaç örnek makale ve kısa bir bilgilendirme notu yeterli olabilir. Hazırlık için ayıracağınız bu birkaç dakika yanlış anlaşılmaları önleyebilir, redaksiyon sürecini hızlandırabilir ve hem niyetlerinizi hem de akademik yayıncılık standartlarını daha doğru yansıtan son bir belge ortaya çıkarabilir.
Kısacası, redaktörünüzü tahminde bulunmak zorunda bırakmayın. İhtiyaç duyduğu bilgileri sağlayın; böylece redaktörünüz en iyi yaptığı şeye odaklanabilir: araştırmanızı mümkün olduğunca açık, tutarlı ve profesyonel bir biçimde sunmanıza yardımcı olmak.
Düzenleme ve Redaksiyon Hizmetlerimiz Neden Tercih Edilmeli?
Proof-Reading-Service.com olarak, çalışmalarını gönderim, sınav ve yayın için hazırlayan akademik ve bilimsel yazarlar için profesyonel dergi makalesi düzenleme, tez redaksiyonu ve çevrim içi redaksiyon hizmetleri sunuyoruz.
El yazması düzenleme hizmetlerimiz, çok çeşitli disiplinlerdeki akademisyenleri desteklerken, uzman bilimsel redaksiyon hizmetlerimiz ve tıbbi redaksiyon hizmetlerimiz; terminolojiye, dile ve tutarlılığa titizlikle dikkat edilmesini gerektiren, teknik açıdan zorlu araştırma belgeleri için uygundur.
Ayrıca, yazarların hem akademik amaçlarını hem de hedef yayınlarının gerekliliklerini yansıtan özenle hazırlanmış el yazmalarını oluşturmalarına yardımcı olmak üzere doktora tezi düzenleme ve dergi makalesi redaksiyonu hizmetleri de sunuyoruz.
Yayınlanmak üzere akademik veya bilimsel bir makale hazırlıyorsanız, Dergi Yayını Rehberi ilginizi çekebilir; bu rehbere Araştırmaların Dergilerde Yayınlanmasına İlişkin İpuçları ve Öneriler web sitemiz üzerinden ulaşabilirsiniz.
